NLNederlands

Home › Wetenswaardigheden

Wetenswaardigheden · Nederland

Nepreviews zijn sinds medio 2022 verboden: wat de ACM van aanbieders eist

Wie een hotel kiest, leest eerst de beoordelingen. De regels voor die beoordelingen zijn in vijf jaar tijd van aanwijzingen naar een verbod gegaan, met boetes tot 900.000 euro per overtreding.

· Redactie Hotel Magazine

Een opgemaakt hotelbed met een telefoon op het nachtkastje.
Eigen redactiebeeld

Een hotel met een hoog cijfer en een lange rij beoordelingen. Wie in de weken voor de kerstvakantie een hotel zoekt, begint bij de cijfers van anderen. Dat is precies waarom de overheid zich met die cijfers bemoeit. Sinds medio 2022 mogen aanbieders geen onechte klantbeoordelingen plaatsen. Het gaat om algemene regels voor online beoordelingen. Ze zijn niet voor hotels geschreven, maar ze gelden voor elke aanbieder die beoordelingen toont.

De weg ernaartoe begon met aanwijzingen. Op 11 mei 2017 publiceerde de Autoriteit Consument & Markt (ACM) een oproep aan bedrijven die reviews tonen. Bedrijven moeten consumenten laten weten hoe reviews worden verzameld en weergegeven, en positieve en negatieve reviews zoveel mogelijk gelijk behandelen. De ACM zag toen geen reden om handhavend op te treden, maar liet weten dat ze alsnog kon ingrijpen als bedrijven de aanwijzingen niet of onvoldoende opvolgden. Een dag later hield ze een live chat voor bedrijven over het onderwerp. Bedrijven moeten ook een evenwichtige en eerlijke weergave van reviews waarborgen, en brancheorganisaties kunnen hun leden op de regels wijzen.

Vijf witte papieren sterren op een houten tafel.
Eigen redactiebeeld

De aanwijzingen waren concreet. Publiceer reviews snel, bij voorkeur op de publicatiedatum en niet op de schrijfdatum: een oude review die later verschijnt met de schrijfdatum komt onderaan te staan en is moeilijk te vinden. Geef openheid over de achtergrond van een review, bijvoorbeeld als de schrijver het product gratis mocht testen of als de review na contact met het bedrijf is aangepast. En als een bedrijf klanten betaalt om reviews te schrijven, is dat in feite reclame. Het is toegestaan, maar het moet herkenbaar zijn, dus de beloning moet duidelijk worden vermeld.

Ook de lezer kreeg een rol in dat onderzoek. De ACM stelde vast dat consumenten weten dat reviews subjectief of nep kunnen zijn, maar erop vertrouwen dat reviewsites onechte reviews verwijderen. Daarnaast laten consumenten opties met negatieve reviews vaak buiten hun keuze. Dat verklaart waarom een paar slechte beoordelingen ver kunnen doorwerken, en waarom een nepreview zo aantrekkelijk is.

In 2020 ging het een stap verder. Radar meldde op 26 oktober 2020 dat staatssecretaris Mona Keijzer pleitte voor een verbod op nepreviews. Tech-expert Danny Mekić onderscheidde daarbij reviews van niet-bestaande personen, waaronder ook negatieve reviews over concurrenten, en reviews die klanten tegen een beloning schrijven. Het wetsvoorstel moest in het voorjaar van 2022 ingaan. Het verbod zou dus niet alleen vervalste lof treffen, maar ook negatieve reviews over concurrenten. Radar noemde ook prijzen van valse reviews: een positieve review voor 5,95 euro en drie reviews op een sociaal netwerk voor 14,95 euro. Tech-expert Danny Mekić vond het verbod goed, maar vroeg zich af hoe nepreviews aantoonbaar gemaakt kunnen worden, en wees op het privacyaspect van het opvragen van gegevens van reviewers.

In Nederland houdt de ACM toezicht, onder meer op meldingen van consumenten en bedrijven. Het verbod ging medio 2022 in. Op 22 augustus 2024 meldde de ACM een nieuwe stap: ze kan nu ook optreden tegen partijen die nepreviews verkopen en plaatsen, en niet alleen tegen degenen die ze gebruiken. Bij een overtreding kan ze boetes opleggen van maximaal 900.000 euro per overtreding, of 10 procent van de betrokken omzet als dat hoger is.

De ACM startte onderzoeken naar partijen die nepreviews verkopen. Eerder trad ze al op tegen webshops die nepreviews kochten en gebruikten. In 2020 had ze de Leidraad Bescherming online consument gepubliceerd, met uitleg over online beïnvloeding, reviews en aftelklokjes. Die gaat over misleiding op het internet in het algemeen. Voor consumenten adviseert de ACM reviews kritisch te lezen en de tips van de ACM te gebruiken. Misleiding, of het vermoeden ervan, kan worden gemeld via de meldpagina van de ACM. Het bericht van 2024 noemt ook andere vormen van online misleiding. De ACM sprak tientallen webshops aan op misleidende aftelklokjes, die een aanbieding kunstmatig schaars laten lijken, en die webshops stopten daarmee. Eerder trad ze op tegen onjuiste van-voorprijzen. Ze onderzocht ook hoe goed webshops met een keurmerk zich aan de regels houden: de meeste deelnemers keuren subtiele misleiding af.

Radar wees in 2020 op dezelfde route: een vermoedelijke nepreview melden bij de ACM via ConsuWijzer, en een review naast een betrouwbare bron leggen. Wat dat voor een hotelkeuze betekent, is een kwestie van lezen: een beoordeling zegt wat een gast schreef, niet dat de gast bestaat. Dat het verbod bestaat, laat zien dat de zorg daarover geen verzinsel is.

Kort

Verbod op nepreviews: sinds medio 2022

Maximale boete: 900.000 euro per overtreding of 10 procent van de betrokken omzet als dat hoger is

Voorgesteld in 2020: verbod op reviews van niet-bestaande personen, reviews voor een beloning en negatieve reviews over concurrenten

Melden kan bij de ACM

Bronnen en beeldcredits →

Rubrieken
HomeHotelgidsKaartPlaatsen & regio’sUitjesMonumenten & erfgoedWetenswaardighedenParkeren & bereikbaarheidAlle verhalen