NLNederlands

Home › Wetenswaardigheden

Wetenswaardigheden · Nederland

Het geluid van de ontbijtzaal

Ook geluid dat het gehoor niet beschadigt, kan een arbeidsrisico zijn.

· Redactie Hotel Magazine

Een metalen rolwagen met gestapelde witte kopjes op een tegelvloer in een lege ontbijtzaal.
Eigen redactiebeeld

Rinkelend servies, een bonenmaler, gasten die door elkaar praten en een kar die over de tegels rolt: een ontbijtzaal is om half acht geen stille plek. Koninklijke Horeca Nederland (KHN) schrijft dat gezelligheid bij de horeca hoort en dat er vaak van alles tegelijk gebeurt. Dat hoor je, en voor wie er de hele dag werkt, is dat geluid meer dan een achtergrond. Het Arbobesluit en de Arbowet kennen er regels voor.

Bij geluid op het werk denkt men eerst aan schadelijk geluid. KHN noemt als voorbeeld een dj in een nachtclub, waar het geluidsniveau boven de 85 decibel kan uitkomen en gehoorschade kan veroorzaken. De regels voor lawaai staan in hoofdstuk 6, afdeling 3 van het Arbobesluit, schrijft Arboportaal. Bij een dagelijkse dosis boven 80 dB(A) moet de werkgever gehoorbeschermers beschikbaar stellen. Boven 85 dB(A) zijn werknemers verplicht ze te dragen en moet de werkgever technische of organisatorische maatregelen nemen om de blootstelling tot een minimum te beperken. Wordt de grenswaarde van 87 dB(A) overschreden, gemeten in het oor, dan moet het geluid direct onder die grens worden gebracht.

Een lege professionele keuken met roestvrijstalen werkbladen, koperen pannen en een koffiemolen.
Eigen redactiebeeld

Arboportaal geeft een vuistregel om een indruk te krijgen van 80 dB(A): als je op 1 meter afstand een spreker niet meer kunt verstaan, ligt het geluid waarschijnlijk boven de 80 dB(A). Bij het bepalen van de dagelijkse dosis gaat de wet uit van een werkdag van 8 uur. Een halvering van de duur geeft 3 dB(A) minder. Voor een ontbijtdienst van enkele uren telt dat mee, maar alleen als de rest van de dag veel stiller is.

Het gaat niet alleen om te hard geluid. Arboportaal schrijft dat ook hinderlijk geluid een probleem kan zijn, en noemt als voorbeelden rammelende karren, een piepende deur of collega’s die te hard praten. Ook geluid dat niet schadelijk is voor het gehoor, kan zorgen voor stress, vermoeidheid en concentratieproblemen. KHN noemt dat hinderlijk geluid niet alleen wordt bepaald door het aantal decibellen: ook de akoestiek van de ruimte, de duur van de blootstelling en het soort werkzaamheden spelen een rol. Moet een medewerker voortdurend gesprekken voeren, bestellingen opnemen of zich concentreren, dan kan een rumoerige omgeving extra belastend zijn.

Arboportaal noemt nog meer gevolgen. Blootstelling aan geluid kan in sommige gevallen leiden tot een verhoogde bloeddruk, stress, concentratiestoornissen en vermoeidheid. Ook neemt de kans op ongevallen toe, bijvoorbeeld doordat waarschuwingssignalen niet goed worden gehoord. Het RIVM schrijft over geluid in de leefomgeving dat blootstelling kan leiden tot hinder, verstoring van de slaap, verstoring van de dagelijkse activiteiten en stressreacties, en dat langdurige blootstelling aan te veel geluid chronische effecten kan geven, zoals verhoogde bloeddruk. KHN noemt stress, vermoeidheid door extra inspanning, concentratieproblemen, onzekerheid en misverstanden, en schrijft dat het meer inspanning kost om elkaar te verstaan. Dat kan het werk lastiger maken en de kans op fouten vergroten. Bij een ontbijtbestelling of een kamernummer is dat geen detail.

Wat een werkgever met hinderlijk geluid moet doen, staat in de risico-inventarisatie en -evaluatie, de RI&E. Arboportaal schrijft dat de werkgever hinderlijk geluid daarin moet opnemen als het een risico is op de werkvloer. Werkgevers moeten op grond van artikel 3 en 5 van de Arbowet alle arbeidsrisico’s in de RI&E opnemen, en dat kan ook hinderlijk geluid zijn, bijvoorbeeld als het leidt tot stress, concentratieproblemen of verminderde verstaanbaarheid. KHN noemt het opnemen van geluid in de RI&E een wettelijke verplichting en schrijft dat een ondernemer in kaart moet brengen of er schadelijk geluid is, maar ook aandacht moet besteden aan hinderlijk geluid en de gevolgen ervan voor het werk.

Voor jongeren en zwangere werknemers gelden strengere regels. Arboportaal schrijft dat lawaai voor hen extra schadelijk is en dat het Arbobesluit daarom een apart verbod kent: zij mogen niet werken als de blootstelling hoger is dan de grenswaarden. Dit verbod geldt altijd, ook als er maatregelen zijn genomen om de blootstelling te beperken. KHN noemt de grenzen: jongeren onder 18 jaar mogen niet werken op een plek waar de dagelijkse blootstelling 85 dB(A) of hoger is, en voor zwangere medewerkers geldt een grens van boven de 80 dB(A).

KHN adviseert om te beginnen met kritisch luisteren op de werkvloer: waar ontstaat het meeste lawaai, wanneer ervaren medewerkers geluid als hinderlijk en waar zijn gesprekken lastig te verstaan? Medewerkers kunnen dat vaak goed aangeven. KHN schrijft ook dat gasten die elkaar moeilijk verstaan vaak onbewust harder gaan praten, waardoor het geluidsniveau verder toeneemt, het zogeheten cocktailparty-effect, en dat bij hard geluid smaken zoals zoet en zout minder intens kunnen worden ervaren. De ontbijtzaal werkt dus in twee richtingen: wat de medewerkers horen, bepaalt ook hoe de gasten hun ontbijt ervaren.

Kort

Boven 80 dB(A) dagelijkse dosis: gehoorbeschermers beschikbaar (Arboportaal)

Boven 85 dB(A): gehoorbeschermers verplicht en maatregelen om de blootstelling te beperken (Arboportaal)

Hinderlijk geluid hoort in de RI&E als het een risico is (Arboportaal, KHN)

Jongeren en zwangere werknemers: een apart verbod bij overschrijding van de grenswaarden (Arboportaal)

Bronnen en beeldcredits →

Rubrieken
HomeHotelgidsKaartPlaatsen & regio’sUitjesMonumenten & erfgoedWetenswaardighedenParkeren & bereikbaarheidAlle verhalen