Een bhv’er is verplicht, ook in een hotel met één medewerker
Bedrijfshulpverlening is geen luxe van grote hotels. De Arbowet geldt vanaf de eerste medewerker, en de taak omvat ook het evacueren van gasten.

Wat een bhv’er in een hotel moet kunnen, vat KHN samen met onder meer dit voorbeeld: het ontruimen van een hotel met slapende gasten. Daarmee is de kern meteen duidelijk. Bedrijfshulpverlening in een hotel gaat niet alleen over collega’s in veiligheid brengen, maar ook over mensen die er één nacht verblijven.
De verplichting staat in de Arbeidsomstandighedenwet. Artikel 15 bepaalt dat de werkgever zich laat bijstaan door een of meer werknemers die hij als bedrijfshulpverlener heeft aangewezen. De wet noemt in elk geval drie taken: eerste hulp bij ongevallen, het beperken en bestrijden van brand en het beperken van de gevolgen van ongevallen, en het in noodsituaties alarmeren en evacueren van alle werknemers en andere personen in het bedrijf. KHN vertaalt dat voor de horeca naar werknemers, gasten en andere aanwezigen. De wettekst spreekt van alle werknemers en andere personen in het bedrijf, en een gast is zo’n andere persoon.

De plicht begint laag. Iedere werkgever met tenminste één medewerker moet een bhv’er aanstellen, een hotel hoeft dus niet groot te zijn om eraan te moeten voldoen. Hoeveel bhv’ers er moeten zijn, staat nergens vast. Er zijn geen wettelijke normen voor het minimale aantal. Op basis van de risico-inventarisatie en -evaluatie, de RI&E, stelt de werkgever het juiste aantal vast.
Wat dat in een hotel betekent, hangt van het gebouw af. KHN noemt als risico’s die meetellen onder meer de keuken, de hotelkamers, de feestzaal en het terras. Bij een hotel met meerdere verdiepingen kunnen meerdere bhv’ers tegelijk nodig zijn. Het aantal volgt dus het risico, niet een vaste verhouding. De wet vraagt alleen dat de bhv’ers zodanig in aantal zijn en zodanig georganiseerd dat ze hun taken naar behoren kunnen vervullen.
Een diploma is niet verplicht. De bhv’ers moeten wel voldoende zijn opgeleid en uitgerust, en de werkgever moet kunnen aantonen dat ze hun taken goed uitvoeren. Een certificaat alleen is onvoldoende. De opleiding moet minimaal gericht zijn op eerste hulp, brandbestrijding en het alarmeren en evacueren van medewerkers, gasten en andere aanwezigen, en ze moet aansluiten op de RI&E. Tot de uitrusting rekent KHN onder meer EHBO-materiaal, blusmiddelen en communicatiemiddelen. De taken mogen worden verdeeld, zolang alle noodzakelijke taken voldoende zijn afgedekt.
Oefenen hoort erbij. Wie een ontruimingsplan moet hebben, moet ook regelmatig de ontruiming oefenen. Het advies is dat minimaal één keer per jaar te doen en te registreren. Een jaarlijkse herhalingscursus bij een opleidingsinstituut is wettelijk niet verplicht, maar de werkgever moet er wel voor zorgen dat de kennis en vaardigheden van de bhv’ers op peil blijven. De Arbeidsinspectie adviseert ongeveer één keer per jaar een herhalingscursus.
Voor die cursus zijn alternatieven. KHN noemt een praktijktraining in het eigen hotel, een ontruimingsoefening eventueel samen met de brandweer en korte, regelmatige oefenmomenten. Alleen een werkoverleg, e-learning of een controle van de EHBO-doos is meestal te weinig. Bhv’ers moeten ook praktisch oefenen: reanimeren, eerste hulp verlenen, een beginnende brand bestrijden en het pand ontruimen. Kiest een hotel voor een andere aanpak dan de jaarlijkse cursus, dan hoort het vast te leggen waarom die bij de risico’s past.
Na elke training of oefening noteert het hotel de datum, de behandelde onderwerpen, de aanwezige bhv’ers, de begeleider en wat goed ging en wat beter moet. Zo nodig volgt een aanpassing van de RI&E, het plan van aanpak of het nood- en ontruimingsplan. Het toezicht ligt bij de Nederlandse Arbeidsinspectie, tot 2022 Inspectie SZW, die toezicht houdt op arbeidsomstandigheden en een boete kan opleggen.
De bhv’er staat niet los van de rest van het gebouw. In zijn brandadvies voor de horeca noemt KHN de bhv’ers een belangrijk onderdeel van het bedrijfsnoodplan, en dat plan hoort een hotel regelmatig met de medewerkers te delen en te bespreken. Daaromheen staat de rest van de preventie: brandblusmiddelen in het pand hebben en regelmatig laten keuren, duidelijke en goed onderhouden noodverlichting en vluchtrouteborden, en vluchtroutes en nooduitgangen altijd vrij en goed bereikbaar houden. Een brand volledig voorkomen kan niet, schrijft KHN, maar met de juiste maatregelen beperk je het risico.
Voor het moment dat het misgaat, is het advies kort: bel direct 112. De bhv’ers komen in actie en iedereen in het pand volgt hun instructies. De bhv’er is in het noodplan het onderdeel dat daarbij de eerste hulp, de brandbestrijding en de evacuatie op zich neemt.
De wet schrijft dus geen diploma voor en geen vast aantal. Wat vaststaat, is de opdracht: eerste hulp, brandbestrijding en evacuatie, ook van mensen die maar één nacht blijven.
Kort
Plicht: iedere werkgever met minstens één medewerker wijst een bhv’er aan
Wettelijk minimumaantal bhv’ers: er is geen norm; de RI&E bepaalt het aantal
Ontruimingsoefening: advies minimaal één keer per jaar, vastleggen
Herhalingscursus: wettelijk niet verplicht, advies Arbeidsinspectie ongeveer jaarlijks