Een foto van een gast is een persoonsgegeven
Foto, vlog of nieuwsbrief: voor het gebruik van gastgegevens in de marketing van een hotel is toestemming de rode draad.

Een herkenbare foto of video van een gast is een persoonsgegeven. Gebruikt een hotel dat beeld voor marketing, bijvoorbeeld op Instagram, TikTok, Facebook, de eigen website of in een nieuwsbrief, dan is een geldige grondslag onder de AVG nodig. Koninklijke Horeca Nederland (KHN) schrijft dat toestemming in de praktijk meestal de veiligste keuze is. Dat geldt ook voor een foto of vlog die een gast zelf instuurt.
Wat de gast precies te lezen krijgt, doet ertoe. KHN noemt vier punten: welk beeld het hotel wil gebruiken, op welke kanalen het dat wil plaatsen, waarvoor het gebruikt wordt en dat de gast de toestemming later weer kan intrekken. Het hotel legt die toestemming vast, bijvoorbeeld via een digitaal formulier, e-mail of bericht. Alleen mondelinge toestemming is lastiger te bewijzen. En toestemming voor een foto op Instagram betekent niet automatisch toestemming voor gebruik op de website, in advertenties of in een nieuwsbrief: KHN adviseert toestemming per doel en kanaal te vragen, of die concreet te benoemen in één toestemming.

Ook de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) maakt een onderscheid tussen privé en zakelijk. De uitzondering voor persoonlijk of huishoudelijk gebruik van beeldmateriaal geldt niet voor een bedrijf of organisatie. Voor het herkenbaar fotograferen en publiceren van bezoekers, collega’s of leerlingen is een wettelijke grondslag nodig. Van de zes grondslagen in de AVG noemt de AP toestemming verreweg de meest voor de hand liggende. De AP schrijft dat toestemming ook kan blijken uit gedrag, bijvoorbeeld doordat een bezoeker een deel van de locatie binnengaat via een toegangspoort. Een bezoeker hoeft het dus niet altijd op papier te zetten, maar de organisatie moet kunnen aantonen dat zij de bezoekers goed heeft geïnformeerd.
Bij een feest of ander evenement in het hotel is dat voorafgaand informeren de kern. KHN noemt de uitnodiging en de entree als plekken om te laten weten dat er gefotografeerd of gefilmd wordt. Wil het hotel een gast duidelijk herkenbaar en centraal in beeld brengen, dan vraagt het die gast vooraf toestemming. De AP somt op wat bezoekers te horen krijgen: de naam en het adres van de organisatie, het doel, welke persoonsgegevens worden gebruikt en dat zij hun toestemming kunnen intrekken. Een informatiebord bij de entree kan dat doen. Een bezoeker die geen toestemming geeft, mag niet onder druk worden gezet en niet worden benadeeld. De AP noemt als oplossing het indelen van de zaal in plekken met en zonder foto’s, of het onherkenbaar maken van bezoekers die niet in beeld willen. Dat alternatief moet gelijkwaardig zijn aan wat wordt geboden aan wie wel toestemming geeft.
Intrekken moet even makkelijk zijn als toestemming geven, schrijft de AP. Op een website kan dat met een knop bij het beeld. Trekt iemand de toestemming in, dan wordt het beeld van die persoon onherkenbaar gemaakt of verwijderd en vernietigd, ook in het eigen fotoarchief. KHN voegt eraan toe dat een gast het hotel kan vragen een foto of video te verwijderen, dat een gast een klacht kan indienen bij de AP of juridische stappen kan nemen, en dat dit kan leiden tot een verwijderplicht, schadevergoeding of een maatregel van de AP. Een tag, een vermelding van het hotel of het toesturen van een foto is op zichzelf geen toestemming om het beeld opnieuw te publiceren. Bij kinderen vraagt KHN vooraf toestemming aan een ouder of wettelijke vertegenwoordiger.
De nieuwsbrief volgt een eigen regel, en de bronnen formuleren die niet gelijk. KHN schrijft dat gasten actief toestemming moeten geven om mailingen en nieuwsbrieven te ontvangen, bijvoorbeeld door een hokje aan te vinken op de website. Een bestaand gastenbestand kan alsnog toestemming verlenen door een bevestiging te beantwoorden met een vinkje. De Autoriteit Consument & Markt (ACM) beschrijft het spamverbod: berichten gaan naar ontvangers die vooraf toestemming gaven, bewust en dus niet via vooraf aangevinkte hokjes, onder druk of via de algemene voorwaarden. Die toestemming moet het bedrijf tot vijf jaar na verzending kunnen bewijzen. De ACM noemt daarnaast een uitzondering: bestaande klanten mogen ongevraagd berichten krijgen over producten of diensten die te maken hebben met eerdere aankopen, mits zij zich kunnen afmelden en de afzender duidelijk is.
Aan elk bericht hangen vaste voorwaarden. De ACM vraagt dat de afzender zichtbaar is, bijvoorbeeld via de bedrijfsnaam of het e-mailadres en dus niet met een fantasienaam. Afmelden moet snel kunnen, niet via een ingewikkelde vragenlijst, en gratis, dus niet via betaling met persoonsgegevens of een andere tegenprestatie.
Kort
Een herkenbare foto of video is een persoonsgegeven
Toestemming per doel en kanaal, vastgelegd, en intrekken moet even makkelijk zijn als geven
Nieuwsbrief: bewijs van toestemming tot 5 jaar na verzending