Duurzaam in de horeca: 85 procent werkt aan energiebesparing
Een enquête onder bijna 450 leden van KHN laat zien wat hotels en restaurants doen aan energie, water en voedsel, en waar het stroef loopt. Daarnaast het cijfer van 300 liter water per gast per nacht.

Vrijwel alle leden die de duurzaamheidsenquête van Koninklijke Horeca Nederland (KHN) invulden, werken aan energiebesparing: 85 procent. KHN hield de enquête in het voorjaar van 2025 onder zijn leden en publiceerde de resultaten op 12 juni 2025. Bijna 450 leden vulden de vragenlijst volledig in, en de resultaten zijn uitgesplitst naar doelgroep en regio. KHN is de brancheorganisatie voor hotels en restaurants, dus de uitkomsten gaan over de horeca als geheel, met aparte cijfers per doelgroep. Het volledige rapport is te krijgen via Jan Willem van der Straaten, beleidsadviseur Duurzaamheid bij KHN.
Na energiebesparing komt waterbesparing: 58 procent. Verduurzamen van het pand noemt 52 procent. Van het gas af gaan doet 28 procent en het wagenpark verduurzamen 24 procent. Leden die hun energieverbruik monitoren, ervaren enige tot aanzienlijke besparing, meldt KHN.

Hotels en catering lopen niet gelijk. Bij catering is 63 procent al van het gas af, bij hotels 43 procent. De huurders zijn een aparte groep. Van de ondernemers huurt 54 procent het pand, en bijna 70 procent van hen weet niet welk energielabel het pand heeft. Van alle leden kent 43 procent de energiebesparingsplicht en voldoet eraan.
Dan de rapportage. De Europese richtlijn voor duurzaamheidsrapportage (CSRD) raakt hotels het meest: 40 procent is ermee bezig en 12 procent gaat ermee aan de slag. Bij bedrijven met meer dan 50 medewerkers rapporteerde ruim driekwart al.
Waarom gaat het niet sneller? Driekwart van de leden ervaart financiële belemmeringen, zoals hoge aanvangskosten en een lange terugverdientijd. Daarnaast noemt KHN praktische problemen: onduidelijke regelgeving, gebrek aan kennis, netcongestie en beperkte vraag van gasten. Gevraagd naar ondersteuning wil 42 procent financiële hulp, 29 procent praktische handreikingen en meettools en 22 procent hulp bij het aanvragen van subsidies.
Het water is een eigen verhaal. De stichting Made Blue Foundation noemt voor Europese hotels ongeveer 300 liter water per gast per nacht. Dat getal komt uit onderzoek in het vakblad Tourism Management en verschilt per type hotel en luxeniveau. Een koploper haalt 140 liter per gast per nacht. Negen partnerhotels van de stichting verlaagden hun verbruik per gast per nacht in 2024 gemiddeld met 7,5 procent ten opzichte van dezelfde maanden in 2023. De besparingen liepen uiteen van 2 procent tot meer dan 19 procent. Ter vergelijking noemt de stichting dat Europese huishoudens ongeveer 124 liter per persoon per dag gebruiken. Dat is per dag en niet per nacht, dus niet direct vergelijkbaar met het cijfer voor hotels. De cijfers van de partnerhotels lopen tot oktober 2024.
Een deel van dat water zit in het wasgoed. Het dagelijks verschonen van handdoeken en beddengoed kost water, arbeid en wasserijkosten, meldt de stichting. Gasten kunnen dat verminderen door bij een verblijf van meerdere nachten af te zien van dagelijks verschonen. Verwarmd water in de badkamer is een andere grote post, en het verwarmen ervan kost aanzienlijk geld.
KHN noemt voedselverspilling een van de grootste duurzaamheidsuitdagingen in de horeca. Bij voedsel liggen de cijfers hoger. Afvalbeheer en recycling noemt 81 procent, het verminderen van voedselverspilling 80 procent en het gebruik van lokale producten 71 procent. Meer dan de helft beperkt eenmalig plastic en 36 procent richt zich op de eiwittransitie. Tegen voedselverspilling helpen een strakker inkoopbeleid (72 procent), het team erbij betrekken (69 procent) en beter voorraadbeheer (67 procent). Dertig procent heeft behoefte aan een tool om voedselverspilling te meten, en 65 procent is bereid mee te doen aan een horecabrede actiecampagne, afhankelijk van de aanpak.
Voor hotels bestaat er ook een wirwar aan keurmerken. KHN noemt ongeveer 200 verschillende labels voor duurzame hotels, allemaal met hun eigen criteria, en exploitanten die één uniform label voor de hele industrie willen. Waarom maken hotels de keuze toch? In onderzoek van een vastgoedadviseur uit oktober 2021, onder 14 hotelpartijen met samen 119 hotels in Nederland, noemen de partijen vier redenen voor een duurzaamheidslabel: kostenbesparing, een beter imago, meer gasten en tevreden medewerkers. Bij het imago gaat het om goodwill en een prettigere gastbeleving, en een erkend keurmerk geeft herkenbaarheid en betrouwbaarheid. Medewerkers hechten meer waarde aan optimale werkomstandigheden en maatschappelijk verantwoord ondernemen, noemt het onderzoek. De enquête van 2025 laat zien dat de meeste ondernemers de eerste stappen al zetten. Waar het hapert, zijn de aanvangskosten, de kennis en de capaciteit van het stroomnet.
Kort
Energiebesparing: 85 procent van de ondervraagde leden
Hotels van het gas af: 43 procent
Water: ongeveer 300 liter per gast per nacht in Europese hotels, koplopers 140 liter
Respons: bijna 450 leden, voorjaar 2025